De Nederzettingen worden versterkt door de handel met de EU en België

De economische en commerciële relaties tussen de EU en Israël zijn zeer belangrijk. Europa is de belangrijkste bestem- ming voor de export van Israëlische producten. De Israëlische ngo Who Profits schatte dat de Israëlische export van fruit en groenten in 2010 in totaal $ 2,1 miljard bedroeg, waarvan 66% voor de Europese markt. Producten uit de nederzettingen vormen een belangrijk deel van deze export. Mehadrin, Arava Export Growers en Hadiklaim zijn enkele van de belangrijkste exportfirma’s van groenten en fruit naar de EU. Ze zijn bekend voor hun activiteiten in de nederzettingen. Volgens het rapport ‘Trading Away Peace’, gepubliceerd door 22 ngo’s in oktober 2012, is Europa ook de belangrijkste exportmarkt van twee fabrikanten in de neder- zettingen : Ahava (cosmeticaproducten) en Sodastream (fabrikant van toestellen om gashoudende frisdranken te maken).

Het is moeilijk om het exacte volume van de uitwisseling tussen Europa, België en de nederzettingen te bepalen. Israël beschouwt de nederzettingen immers als een deel van zijn grondgebied en het duidt de oorsprong van de producten die het exporteert aan als “Made in Israel”. Dat is problematisch aangezien het Associatieakkoord tussen de EU en Israël bepaalt dat enkel producten van Israël zelf in aanmerking komen voor preferentiële douanetarieven. De douanediensten van de Europese lidstaten controleren echter niet systematisch alle Israëlische goederen. Daarom geniet een deel van de nederzettingspro- ducten preferentiële tarieven.

In België worden veel Israëlische producten verhandeld die mogelijk afkomstig zijn uit nederzettingen : fruit, groenten, wijn, afgewerkte producten enz. Deze producten worden systematisch geëtiketteerd als “Made in Israel”. Onderzoek bij invoerende bedrijven wees uit dat ze onmogelijk kunnen vaststellen dat deze producten niet uit de bezette gebieden komen.

Onder de afgewerkte producten van de nederzettingen bevinden zich de apparaten van Sodastream, geproduceerd in de nederzetting van Ma’ale Adumim. Deze worden verkocht door een twintigtal bedrijven in België. Volgens Sodastream bezitten 400.000 Belgische gezinnen deze apparaten. Hiervoor moeten ze regelmatig nieuwe vullingen met gas en siroop, tevens vervaardigd in bezet Palestijns gebied, kopen.

Het label “Made in Israel” schendt ook de rechten van de Belgische en Europese consument. De Europese wetgeving garandeert consumenten het recht op correcte informatie. In Groot-Brittannië en in Denemarken hebben de regeringen richtlijnen uitgevaardigd voor de handelaars. Zij moeten de correcte oorsprong van de Israëlische producten aangeven zodat de consumenten hun recht kunnen uitoefenen om geïnformeerd te zijn over de producten die ze kopen. In Groot-Brittannië besloten de supermarkten van Coop om producten van de nederzettingen uit de winkelrekken te weren.